Hangi bobinaj verniği kullanılmalı?
Önce motorun çalışma sıcaklığına ve emaye telin ısı sınıfına bakın; vernik sınıfı en az sargının sınıfı kadar olmalı. Fırınınız yoksa hava kurumalı (OR 1xx), seri üretim ve en yüksek dayanım için fırın kurumalı (OR 3xx) vernik seçin. Endüvi, trafo ve varyak için o işe özel verniği kullanın.
1. Isı sınıfını belirleyin
Bobinaj verniği seçiminde ilk ve en önemli kural: verniğin ısı sınıfı, sargının (emaye telin) ısı sınıfından düşük olmamalıdır. Düşük sınıf vernik, motor ısındıkça yumuşar, çatlar ya da karbonlaşır; sargı erken arıza verir. Üst sınıf vernik ise alt sınıf sargıda sorunsuz kullanılabilir.
| Sınıf | Maks. sıcaklık | Nerede görülür |
|---|---|---|
| B | 130 °C | Genel amaçlı küçük ve orta motorlar |
| F | 155 °C | Endüstriyel motorlar ve pompalar; en yaygın sınıf |
| H | 180 °C | Ağır hizmet, yüksek sıcaklık, kuru tip trafolar |
Sınıfı motor etiketinden ya da emaye telin ambalajından öğrenebilirsiniz. Emin değilseniz motoru F sınıfı kabul edip F sınıfı vernik kullanmak, sahada en sık tercih edilen güvenli yoldur.
2. Fırınınız var mı? Hava kurumalı mı, fırın kurumalı mı?
| Hava kurumalı (OR 1xx) | Fırın kurumalı (OR 3xx) | |
|---|---|---|
| Kürleşme | Ortam sıcaklığında | Fırında, önerilen sıcaklık–süre planıyla |
| Ekipman | Fırın gerekmez | Kurutma fırını gerekir |
| Bağ gücü ve dayanım | İyi | En yüksek; sıcak trafo yağına dayanıklı |
| En uygun iş | Tamir atölyesi, saha işi, tek motor | Seri sarım, fabrika, ağır hizmet |
Kısaca: fırınınız yoksa hava kurumalı OR 1xx serisi; fırınınız varsa ve motor ağır çalışacaksa fırın kurumalı OR 3xx serisi. Ayrıntılı karşılaştırma için hava kurumalı mı, fırın kurumalı mı rehberimize bakın.
3. Motora ve işe göre seçin
| İş | Önerilen Orchem ürünü |
|---|---|
| Genel motor tamiri, saha işi | Hava kurumalı bobinaj verniği (OR 1xx) |
| Seri sarım, fabrika üretimi | Fırın kurumalı bobinaj verniği (OR 3xx) |
| Endüvi, rotor, yüksek devirli motor | Endüvi verniği |
| Dalgıç pompa ve nemli ortam | Fırın kurumalı OR 3xx; fırın yoksa OR 1xx üzerine son kat izole lak |
| Alçak ve orta gerilim trafo | Trafo izolasyon verniği |
| Varyak dış yüzeyi | Varyak verniği |
| Rötuş, bağlantı ve terminal noktaları | Motor izolasyon spreyi |
4. Uygulama yöntemini düşünün
- Daldırma: Sargının her yerine en iyi nüfuz eden yöntemdir. Sargıyı kabarcık çıkışı bitene kadar vernikte bekletin, sonra süzdürün.
- Fırça: Tek motor ve tamir işleri için pratiktir. Verniği sargı aralarına iyice işleyin.
- Pistole / sprey: Son kat, rötuş ve bağlantı noktaları için uygundur.
Verniğin doğru kıvamda olması da en az seçim kadar önemlidir. Hangi verniğin hangi tinerle, hangi oranda inceltileceğini tiner rehberimizde anlattık.
Sık yapılan hatalar
- Sınıfı düşük vernik kullanmak: F sınıfı sargıya B sınıfı vernik, motor ısınınca erken arıza demektir.
- Fırın kurumalı verniği havada bırakmak: Yüzeyi kurumuş gibi görünse de tam kürlenmez; yapışkan kalır ve dayanım vermez.
- Nemli ya da yağlı sargıya vernik atmak: Vernik tutunmaz, nem içeride hapsolur. Eski motorları önce temizleyip ön ısıtın.
- Yanlış tiner kullanmak: Vernik kesilebilir, kuruması ve yalıtımı bozulabilir.
- Fazla verniği süzdürmemek: Biriken vernik geç kurur ve yumuşak, kalın bir tabaka bırakır.
Hangi vernik size uygun?
Motor tipini, çalışma sıcaklığını ve uygulama şeklinizi yazın; uygun Orchem verniğini ve TDS'ini gönderelim.
Sık sorulanlar
Her motora aynı bobinaj verniği kullanılır mı?
Hayır. Vernik; motorun ısı sınıfına, fırın olup olmamasına ve işin türüne (genel motor, endüvi, trafo, dalgıç pompa) göre seçilmelidir.
F sınıfı vernik B sınıfı motorda kullanılabilir mi?
Evet. Üst sınıf vernik alt sınıf sargıda sorunsuz kullanılabilir. Tersi, yani F sınıfı sargıya B sınıfı vernik kullanmak, yapılmamalıdır.
Fırın kurumalı vernik havada kurur mu?
Hayır. Fırın kurumalı vernik ancak önerilen sıcaklık ve sürede fırınlandığında tam kürlenir. Havada bırakılırsa yapışkan kalır ve beklenen dayanımı vermez.